Βιολογικά Τρόφιμα και γιατί να τα επιλέξουμε

Η δημοτικότητα των βιολογικών τροφίμων αυξάνεται συστηματικά τα τελευταία χρόνια. Κατά την τελευταία δεκαετία, έχουν δημοσιευτεί πολλές μελέτες σχετικά με την κατανάλωση βιολογικών τροφίμων και την επίδρασή τους σε ορισμένα προβλήματα υγείας.

Κατά μέσο όρο, τα βιολογικά τρόφιμα φυτικής προέλευσης (organic foods) χαρακτηρίζονται από ίχνη παρουσίας φυτοφαρμάκων, χαμηλότερη περιεκτικότητα σε νιτρικά άλατα και αυξημένη περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες και βιταμίνη C. Τα βιολογικά προϊόντα ζωικής προέλευσης περιέχουν πιο ευεργετικά για την υγεία ακόρεστα λιπαρά οξέα. Τα βιολογικά γαλακτοκομικά προϊόντα, σε αντίθεση με τα προϊόντα κρέατος, χαρακτηρίζονται από υψηλότερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες και κορεσμένα λιπαρά οξέα, ωστόσο, οι διαφορές προκύπτουν περισσότερο από τη διάρκεια της περιόδου βοσκής και την πρόσβαση σε φρέσκα ζωοτροφές παρά στο σύστημα παραγωγής. Αν και η κατανάλωση βιολογικών τροφίμων δεν παρέχει σημαντικό θρεπτικό πλεονέκτημα σε σύγκριση με τα συμβατική προιοντα, η τακτική και συχνή κατανάλωση βιολογικών μειώνει τον κίνδυνο παχυσαρκίας για γυναίκες και άνδρες. Εκτός από αυτά, η κατανάλωση βιολογικών φρούτων και λαχανικών, καθώς και γαλακτοκομικών προϊόντων μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο προεκλαμψίας στην εγκυμοσύνη και την εμφάνιση έκζεματος στα βρέφη, αντίστοιχα.

Η θετική επίδραση σε επιλεγμένα προβλήματα υγείας οφείλεται πιθανόν σε μειωμένη ποσότητα καταλοίπων φυτοφαρμάκων και σε αυξημένη πρόσληψη δευτερογενών μεταβολιτών φυτών που χαρακτηρίζουν τη βιολογική τροφή. Συγκεκριμένα τα βασικότερα πλεονεκτήματα αναλύονται κάτωθι:

  • Φυτοφάρμακα. Η φυτοπροστασία στη γεωργία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη χρήση συνθετικών φυτοφαρμάκων. Αντίθετα, η βιολογική γεωργία βασίζεται στην πρόληψη και στα βιολογικά μέσα για την προστασία των φυτών, όπως η εναλλαγή καλλιεργειών, η αλληλοκαλλιέργεια, οι ανθεκτικές ποικιλίες, ο βιολογικός έλεγχος που χρησιμοποιεί φυσικούς εχθρούς, οι πρακτικές υγιεινής κ. λπ.. Ωστόσο, ορισμένα φυτοφάρμακα έχουν εγκριθεί για χρήση στη βιολογική γεωργία. Στην ΕΕ, τα φυτοφάρμακα εγκρίνονται μετά από εκτεταμένη αξιολόγηση, συμπεριλαμβανομένης μιας σειράς τοξικολογικών δοκιμών σε μελέτες. Ένα κύριο πλεονέκτημα της παραγωγής βιολογικών τροφίμων είναι η περιορισμένη χρήση συνθετικών φυτοφαρμάκων η οποία οδηγεί σε χαμηλά επίπεδα υπολειμμάτων τους στα τρόφιμα και συνεπώς σε χαμηλότερη έκθεση σε φυτοφάρμακα για τους καταναλωτές.
  • Βιταμίνες. Οι συστηματικοί έλεγχοι δείχνουν ότι η συγκέντρωση των μακροθρεπτικών συστατικών, των βιταμινών και των ανόργανων συστατικών στις καλλιέργειες δεν επηρεάζεται καθόλου ή επηρεάζεται ελαφρώς από το σύστημα παραγωγής. Για παράδειγμα, το ασκορβικό οξύ (βιταμίνη C) έχει λάβει μεγαλύτερη προσοχή σε αυτό το πλαίσιο.
  • Πολυφαινόλες. Αυτές οι ενώσεις δεν είναι απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για τον άνθρωπο, αλλά μπορεί να διαδραματίσουν ρόλο στην πρόληψη αρκετών ασθενειών, συμπεριλαμβανομένων των καρδιαγγειακών παθήσεων, του νευροεκφυλισμού και του καρκίνου. Αρκετές περιβαλλοντικές και αγρονομικές πρακτικές επηρεάζουν τη φαινολική σύνθεση της καλλιέργειας, συμπεριλαμβανομένου του φωτός, της θερμοκρασίας, της διαθεσιμότητας των φυτικών θρεπτικών συστατικών και της διαχείρισης του νερού.
  • Κάδμιο και άλλα τοξικά μέταλλα. Το κάδμιο (Cd) είναι τοξικό για τους νεφρούς καθώς μπορεί να απομεταλλώσει τα οστά και είναι καρκινογόνο. Το κάδμιο υπάρχει φυσικά στο έδαφος ή προστίθεται σε αυτό μέσω των λιπασμάτων. Αρκετοί παράγοντες, όπως η δομή του εδάφους και η χημεία του εδάφους και το pH, επηρεάζουν τη διαθεσιμότητα των φυτών σε κάδμιο.

Τα υπάρχοντα στοιχεία δείχνουν ότι η κατανάλωση βιολογικών τροφίμων μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο αλλεργικής νόσου και παχυσαρκίας καθώς οι καταναλωτές βιολογικών τροφίμων τείνουν να έχουν πιο υγιεινό τρόπο ζωής συνολικά.

ΠΗΓΕΣ

Organic food and health. Rocz Panstw Zakl Hig Journal. Glibowski P. 2020